Öğrenme Bozuklukları

ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜKLERİ

Öğrenme güçlüğü tanımında, çocukların belirli alanlarda gösterdikleri belirtilmektedir. DSM-IV’e göre öğrenme bozuklukları matematik bozukluğu, okuma bozukluğu, yazılı anlatım bozukluğu başka türlü adlandırılamayan öğrenme bozukluğu şeklinde tanımlanmaktadır.

Matematik bozukluğunda, kişinin kronolojik yaşı, zeka düzeyi ve yaşına göre aldığı eğitim göz önünde bulundurulduğunda, matematik becerisi, beklenenin önemli ölçüde altındadır.. bu çocuklar, işlem yapmakta zorlanırlar, işlem yaparken yavaştırlar, sayı kavramını algılamakta, sembolleri ve çarpım tablosunu öğrenmekte zorlanırlar. Problemi çözerken bağlantıları kurmakta zorlanırlar. Bu duruma eşlik eden sorunlar olsa bile matematik becerisi sorunları çok daha fazladır.

Okuma bozukluğunda, kişinin kronolojik yaşı, zeka düzeyi ve aldığı eğitim göz önüne alındığında okuma başarısı beklenenin önemli derecede altındadır. Yine yaşam etkinlikleri bozulur ve okuma bozukluğuna eşlik eden problemlerden daha ön plandadır. Okumada yanlışlıklar, okumada yavaşlık, sesleri okumakta ve bazı harfleri öğrenmede güçlük, hecelere, harflere ayırmada zorluk, yanlış sözcük kullanma ve sözcük-hece***** olmaktadır.

Yazılı anlatım bozukluğunda ise; yazma becerileri ölçülen zeka düzeyinin altında, aldığı eğitim göz önünde tutularak beklenenin önemli derede altındadır. Yazısı yaşıtlarına göre okunaksızdır ve yaşıtlarına göre daha yavaş yazdığı görülmektedir. Bazı harf ve sayıları ters yazarlar (b-d, d-t, m-n), bazı harf ve heceleri atlarlar, ters yazarlar (ab-ba) veya harf (gider-gideri), sıkça imla hataları yaparlar.

Belli alanlarda yetersizlik yaşayan çocuk, dolayısıyla ders çalışmayı, kitap okumayı sevmez, kolay sıkılır, dikkat süresi kısadır, birisinin yönlendirmesine ihtiyaç duyarlar. Genellikle eşya-oda düzenli sorun yaşarlar, zaman (bugün-yarın) , yön kavramında (sağ-sol), saati öğrenmekte güçlük yaşarlar. Dili kullanma becerisi zayıftır. Bir olayı anlatma, kendi duygu-düşüncelerini ifade etmekte, soyut anlamada zorlanırlar. Motor becerileri zayıftır. Sık sık sakarlık yapabilir.

Bu yetersizlikler, bu çocukların toplumda farklı ve başarısız algılanmasına sebep olmakta, kişinin eğitimini, meslek hayatını olumsuz yönde etkilemektedir. Dolayısıyla sosyal ilişkiler bozulmakta ve kendine göre azalmaktadır.

Öğrenme bozuklukları, genellikle çocuk okula başladığı zaman beklenen akademik performansı gösteremediği durumda fark edilmeli, kişilerde davranış bozukluğu, karşıt olma-karşı gelme bozukluğu, dikkat eksikliği/hiperaktive bozukluğu, majör depresif bozukluk veya ruhsal bozukluklarla birlikte öğrenme bozukluğu da bulunabilir. Dil gelişimi, gecikmeler, öğrenme bozukluklarıyla birlikte görülebilmektedir.

Öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların öğrenme süreçleri farklıdır. Doğru dönemde tespit edilip, gereken tedavi ve eğitim alınması gereklidir. Teşhis koymada değerlendirmenin temel taşı psikometrik testlerdir. Çocuğa alanda yetersizlik yaşadığı klinik bir ortamda birtakım test ve tetkikle belirlendikten sonra çocuğa özgün özel eğitim programı yapılarak, işbirliği ile tedavi yürütülmelidir. Tedavide tıbbi boyut ve özel eğitim önem taşımaktadır.